مروری بر نام های ایرانی فعال در
سینمای امریکا
هالیوود به سبک
ایرانی

از دهه 20 که همه از سبک و سلیقه ارنست لوبیچ
مهاجر در سینمای امریکا سخن می گفتند، از همان
دورانی که مایکل کرتیز و ویکتور شوستروم و به
دنبال آنها فریتز لانگ، افولس، داگلاس سیرکف و فرد
زینه مان پا به کارخانه های رویاسازی هالیوود
گذاشتند و بعد ها پس از تاثیرات موج نو های
سینمایی، سینمای امریکا همواره نیاز غیرقابل
انکاری به حضور و فعالیت خارجی ها داشته تا به
واسطه حضور آنها، سینماتوگرافی متفاوت و برتر را
خلق کند و اکنون زمان این رسیده تا مدعی شویم حالا
دیگر نوبت آسیایی ها است و طبیعتاً در این مورد به
خصوص ایرانی ها سهم خودشان را دارند. از داریوش
خنجی و تصاویر و قاب های بی بدیل او گرفته تا نقش
آفرینی متفاوت و ستودنی همایون ارشادی در فیلم
بادبادک باز. حالا دیگر تصور هر کسی به جای ارشادی
محال است. حضوری که در این دوره و زمانه ( برای
سینمایی که بیش از 100 سال عمر دارد) یادآور همان
دهه های طلایی 20 و 30 است.
اگر جدای بررسی ها
و ارزشگذاری های متنی به مفهوم «صنعت سینما» دقیق
شویم، حضور ایرانی ها در این صنعت عظیم و بی همتا،
بی شباهت با کارمند «ناسا» بودن یا دکتر و متخصص
فلان بیمارستان بودن نیست اما طبیعی است که جنس و
تاثیرگذاری کار متفاوت است. از طرفی هم باید قبول
کرد قرار گرفتن این افراد بااستعداد و بی همتا در
چنین موقعیت هایی هم نرمال و طبیعی است. سینمای
امریکا به عنوان مهم ترین و تاثیرگذارترین قطب
سینمای جهان، این حق را دارد تا بهترین ها را
انتخاب کند، چه در زمانی که «بچه های آسمان» را
نامزد اسکار کرد و چه حالا که عیار بالای بازیگران
ایرانی دستش آمده. بی شک و از این پس، نقش آفرینان
ایرانی وارد مرحله تازه یی از فعالیت های سینمایی
خود خواهند شد، تنها باید کشف و حمایت شوند.
منتقدان و متفکران سینمای غرب هم از راجر ایبرت
(در ستایش ارشادی) گرفته تا رزنبام (در ستایش
کیارستمی و پناهی) به نوعی سعی کرده اند ارزش های
سینمای ایران را به دیگران معرفی و گوشزد کنند. می
ماند بالارفتن سطح کیفی سینمای خودمان که در کنار
یک حمایت حساب شده، می تواند این نوع تاثیرگذاری
را چند برابر کند و این بار به شکلی دیگر ارزش های
ملی را به نمایش بگذارد تا حمایت های داخلی شکلی
منسجم به خود نگیرند، این موقعیت جدید و باارزش
چندان رشد نخواهد کرد؛ موقعیتی که بی شک ایران را
مطرح خواهد کرد آن هم به شکلی که فرهنگ عامه در
جهان امروز از آن غافل است و یادمان باشد که ما
بیشتر از همیشه و بیشتر از هر ذهن دیگری باید حامی
این نوع تفکر و حضور سینمایی باشیم و نگذاریم این
طور باب شود که تنها آنها کاشف ارزش های سینمای ما
هستند. اکران خارجی آفساید جعفر پناهی (بدون اکران
داخلی) خبر و اتفاق خوشایندی نیست. اگر به دنبال
اصالت و تاثیرگذاری بیشتر و ایرانی تر هستیم باید
اجازه دهیم این جاده، نورانی تر و هر چه مسطح تر
مسیر مناسبی برای رفت و آمد های بعدی سینماگران و
فرهنگ ملی ما باشد. اما حضور ایرانی ها در سینمای
امریکا، ظاهراً به دهه های 60 و 70 بازمی گردد.
رضا بدیعی به عنوان یکی از دستیاران رابرت آلتمن
فقید، بعد از مدت کوتاهی کار در تلویزیون به یکی
از سلاطین عصر طلایی سریال های تلویزیونی بدل شد و
امروز ایرانی های زیادی در هالیوود، نقش آفرینی می
کنند، فیلمنامه می نویسند، تصاویری بدیع خلق می
کنند، فیلم می سازند و به عنوان طراح جلوه های
ویژه فعالیت دارند. در ادامه این مطلب به معرفی و
بررسی آثار این نمایندگان صحنه های خارجی خواهیم
پرداخت.